Prinsjesdag 2026 zet voor ondernemers stevig in op verduurzaming, energiezekerheid en het oplossen van knelpunten op het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd worden maatregelen voor de afvalsector aangepast. Voor bedrijven is dit hét moment om energie- en afvalplannen opnieuw naast investeringen, contracten en subsidies te leggen.
Op 15 september presenteerde het kabinet de plannen voor 2027. Daarin wordt extra geld vrijgemaakt voor duurzame energie, CO₂-reductie en energie-infrastructuur. Voor ondernemers zijn vooral de combinatie van subsidie, netcongestie en veranderende kosten in de afvalketen belangrijk. Die ontwikkelingen raken niet alleen grote industriebedrijven, maar steeds vaker ook mkb-bedrijven, vastgoedlocaties en organisaties met meerdere aansluitingen.
€ 6 miljard voor verduurzaming en energiezekerheid
Volgens de Rijksoverheid is in 2027 ongeveer € 6 miljard beschikbaar voor subsidies aan bedrijven en huishoudens om te verduurzamen. Daarvan is € 1,6 miljard bedoeld voor ondersteuning van hernieuwbare energieproductie en CO₂-reductie. Voor energie-intensieve bedrijven blijft daarnaast compensatie beschikbaar via de IKC-ETS en ook voor klimaatinvesteringen van ondernemers blijft ondersteuning bestaan.
Dat betekent niet dat iedere investering automatisch rendabel wordt. Juist de combinatie van investeringskosten, energietarieven, teruglevermogelijkheden, netcapaciteit en fiscale regelingen bepaalt of een maatregel financieel interessant is.
Netcongestie wordt steeds belangrijker bij investeringsbesluiten
Het volle elektriciteitsnet blijft een van de grootste praktische beperkingen bij de energietransitie. De overheid wil procedures voor uitbreiding van het net versnellen en extra maatregelen nemen in regio’s waar de druk het hoogst is.
RVO adviseert ondernemers inmiddels expliciet om vóór een investering te controleren of netcongestie gevolgen heeft voor de locatie. Dat is relevant bij bijvoorbeeld zonnepanelen, warmtepompen, laadpleinen, elektrificatie van productieprocessen, batterijopslag of het verzwaren van een aansluiting.
Een investering die technisch en fiscaal aantrekkelijk lijkt, kan in de praktijk anders uitpakken wanneer extra transportcapaciteit niet beschikbaar is. Daarom hoort een netcheck steeds vaker bij de financiële businesscase.
EIA blijft interessant voor energie-investeringen
De Energie-investeringsaftrek (EIA) is in 2026 open voor ondernemers. Volgens RVO kan 40% van de investering in een kwalificerend energiezuinig bedrijfsmiddel of duurzame energietechniek extra van de fiscale winst worden afgetrokken. Voor 2026 is hiervoor een totaalbudget van € 460 miljoen beschikbaar.
Belangrijk is dat vooraf wordt gecontroleerd of het bedrijfsmiddel op de Energielijst staat en of combinatie met andere subsidieregelingen mogelijk is. Subsidies en fiscale voordelen kunnen elkaar namelijk beïnvloeden.
Ook de afvaltransitie verandert
De kabinetsplannen raken niet alleen energie. Voor de afvalsector wil het kabinet de eerder voorziene stijging van de afvalstoffenbelasting en de CO₂-heffing voor de industrie geleidelijker laten verlopen. Het doel is afvalverbrandingsinstallaties meer tijd te geven om te verduurzamen en te voorkomen dat Nederlands afval voor verwerking naar het buitenland verschuift.
Voor bedrijven blijft het echter financieel en duurzaam verstandig om niet alleen naar de prijs per lediging of ton afval te kijken. De totale keten telt: afvalscheiding, transportbewegingen, containerbezetting, verwerking, recyclingpercentage en CO₂-impact. Meer inzicht in volumes en stromen maakt het vaak mogelijk om zowel kosten als milieubelasting te verlagen.
Actuele markt: gas en elektriciteit blijven bewegen
De actuele marktgegevens van Waste2Power laten op 18 september 2026 zien dat TTF Spot rond € 76,82 per MWh noteert en de Nederlandse spotprijs voor elektriciteit rond € 123,30 per MWh. De EUA-prijs staat rond € 86,03 per ton CO₂.
Op de Waste2Power-marktmonitor gebruiken wij voor de TTF-referentie daarnaast Trading Economics als tweede marktbron. Door marktinformatie te combineren met contractdata en het verbruiksprofiel van een locatie ontstaat een beter beeld van het juiste moment en de juiste vorm van energie-inkoop.
Wat betekent dit concreet voor ondernemers?
1. Kijk verder dan alleen de energieprijs.
Neem netcapaciteit, belastingen, subsidies, flexibiliteit en toekomstig verbruik mee in de businesscase.
2. Controleer geplande investeringen vóór bestelling.
Een warmtepomp, laadplein, batterij of extra elektrische installatie kan gevolgen hebben voor het aansluitvermogen en transportrecht.
3. Leg energie en afval naast elkaar.
Beide kostenposten worden steeds sterker beïnvloed door CO₂, regelgeving en duurzaamheidsdoelstellingen.
4. Gebruik subsidieregelingen gericht.
Niet iedere regeling kan met iedere andere regeling worden gecombineerd. Controle vooraf voorkomt dat financieel voordeel verloren gaat.
5. Werk met actuele data.
Marktprijzen, volumes, facturen en verbruiksprofielen geven samen veel meer inzicht dan een los tarief.
6. Werk met een inkoopbeleid voor de langere termijn.
De energiemarkt en de afval- en grondstoffenmarkt zijn volatiel. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de prijs van vandaag te kijken, maar vooraf een duidelijke inkoopstrategie voor een langere periode vast te leggen. De gekozen inkoopwijze – bijvoorbeeld volledig vast, gefaseerd inkopen of werken met meerdere inkoopmomenten – is van groot belang om prijsrisico’s beheersbaar te houden. Het belangrijkste risico zit daarbij aan de bovenkant: een sterke prijsstijging kan direct leiden tot aanzienlijk hogere energiekosten. Door tijdig delen van het toekomstige volume en de prijs vast te zetten, kan dat opwaartse risico worden afgedekt en ontstaat meer budgetzekerheid. Een goed inkoopbeleid zoekt daarom bewust de balans tussen prijszekerheid, flexibiliteit en marktontwikkeling.
Waste2Power: onafhankelijk inzicht in afval en energie
Waste2Power ondersteunt bedrijven bij het inzichtelijk maken en optimaliseren van energie- en afvalstromen. Daarbij kijken we niet alleen naar de laagste prijs, maar naar contractvoorwaarden, marktontwikkelingen, volumes, logistiek, CO₂-reductie, subsidies en toekomstige bedrijfsplannen.
Wilt u weten wat de plannen voor 2027 of de huidige energiemarkt en/of afval/grondstoffenmarkt voor uw organisatie betekenen? Neem contact met ons op.
